Senedd

2012-06-13 18.58.35

Ffocws cylchgrawn Monocle nôl yn Ebrill 2012 oedd senedd-dai (dwi’n edrych trwy hen gylchgronau cyn eu hail-gylchu). Disgrifiwyd sut i greu’r senedd berffaith (yn eu tyb nhw). Ar ôl ryw gyflwyniad bach, rhestrasant nhw deng pwynt. Felly dyma weld a yw’r senedd yng Nghaerdydd yn ateb y meini prawf. Yr ydwyf wedi cofnodi’n fras iawn cynnwys y cylchgrawn, ac wedi f’ymateb mewn ysgrifen trwm.

 

1. Lleoliad

Rhaid i’r senedd-dŷ fod yn ganolog, fel bod pobl yn gallu ei gyrraedd yn hawdd. Ond os yw pethau’n mynd o chwith bydd y dorf wrth ei drysau. Dull o ateb y broblem o bobl flin yw defnyddio mur naturiol fel afon, fel yn Budapest (Donaw) a Llundain (Tafwys).

Mae’r Senedd i’w weld yn reit ganolog ym Mae Caerdydd, er bosib y gall cysylltiadau trafnidiaeth fod mymryn yn well. Os am fynd i’r bae o ogledd Cymru, mae angen newid o Caerdydd Canolog i Heol y Frenhines, sydd ddim yn gamp hawdd os yr ydych mewn cadair olwyn. Er byddai eraill yn dadlau bod modd cyrraedd y Senedd gyda thacsi neu gar yn reit rwydd. Ar y cyfan, mae’r adeilad mewn lleoliad digon canolog.

 

2. Pensaernïaeth

Unwaith y cai senedd-dy ei hadeiladu, bydd yno am amser maith. Bydd adeilad sydd wedi’i seilio’n ormod ar arddull cyfredol yn dangos ei hoed gydag amser. Er enghraifft, mae Plas San Steffan mewn arddull ceidwadol iawn. Ni ddylai’r adeilad ddangos ormod o symbolaeth, fel Holyrood, ond fod yn rywbeth mwy syml fel Landtag Liechtenstein. Dylid hefyd defnyddio deunyddiau lleol.

Os yr ydym am gofio’r adeilad bric gwreiddiol (Tŷ Hywel), does dim llawer yn ysgogi ysbrydoliaeth. Ar ôl gorfod clywed nadu gan y rheiny nad oedd am i ddatganoli digwydd, yr ydym bellach gyda’r Senedd. O’r tu allan, buaswn yn dweud bod yr arddull yn debyg i nifer o adeiladau uwch-dechnoleg eraill. Buaswn yn gallu dychmygu HP neu Microsoft yn gweithio y tu mewn. Ond er tegwch, mae’r adeilad wedi defnyddio deunyddiau lleol (llechi) ac yn rhoi’r argraff o fod yn agored. Er nad ydwyf yn siŵr beth yw symbolaeth y to, mae’n ardduniad sigon slic ac unigryw. Adeilad di-nod yr ydwyf yn ei hoffi yw’r Landtag yn Liechtenstein, sy’n cyfateb i’r Tŷ Cwrdd y dychmygais wrth ddarllen Y Rhandir Mwyn – adeilad syml diffwdan i’r achos.

Landtagsgebäude

 

3. Y Siambr

Wedi bomio Tŷ’r Cyffredin, cyfarwyddodd Churchill y dylai’r meinciau cael eu hadfer gan barhau i wynebu’i gilydd. Rhan o’r cynllun oedd cyfyngu ar faint y meinciau i roi teimlad o agosrwydd a brys. Mewn nifer o senedd-dai eraill, maent yn dilyn siâp esgid ceffyl, ble mae gwleidyddion yn gallu gweld pawb. Mae hanes o ymladd yn senedd-dŷ Taiwan yn enghraifft o bam y dylid rhannu gwleidyddion. Ond i ddyfynnu Churchill “First we shape our buildings and afterwards, our building shape us”.

Os edrychwch chi ar luniau o’r siambr adeg trafodaethau, er bod y desgiau’n reit lydan, mae’n edrych fel petai’r gwleidyddwyr ar ben ei gilydd. Ar hyn o bryd mae 60 aelod, ond mae Comisiwn Silk yn awgrymu cynyddu’r nifer i 80. Mae’r Siambr wedi ei gynllunio i dderbyn hyd at 80 o wleidyddion, drwy ladd rhai waliau. Yn araith y Frenhines, mae hi’n datgan bydd Cymru â’r pwerau i newid ei maint, enw a’r system ethol. Cawn wedi be ddigwyddith. Os yw unrhyw adeilad am gael dylanwad ar rywun, buaswn yn disgwyl i adeilad y Pierhead wneud hynny. “Wrth ddŵr a thân.”

 

4. Adnoddau

Dadl Monocle yw dylai gwleidyddwyr cael eu trin yn dda, gyda bwyty, campfa a llyfrgell o’r radd flaenaf. Dylai gwleidyddion fod ar eu gorau ar lawr siambr .

Yn y Senedd mae ryw fath o gaffi, a gwasanaeth sy’n rhoi lluniaeth ysgafn. Dydw i ddim yn gwybod a oes mwy? Er bod bwytai amlwg y Bae ar gael, dwi’n meddwl bod angen mynd i ganol Caerdydd neu gyffiniau eraill am wasanaethau ychwanegol.

 

5. Mynediad

Dylai tŷ’r bobl fod yn agored i’r bobl. Yn y degawd diwethaf, mae’r cynyddiad mewn diogeledd  wedi symud gwleidyddion o gyrraedd y cyhoedd. Yn Awstralia, mae’r senedd-dŷ’n rhan o fryn bach y gallwch gerdded arni, sydd hefyd yn cynnwys canolfan ymwelwyr. Yn y Ffindir, mae gan y senedd-dŷ (Eduskunta / Riksdag) ganolfan ymwelwyr hefyd. I’r rheiny na all fynd i’r brif ddinas, dylai bod modd dilyn trafodaethau arlein, fel yn Norwy (Storting). Os yw adrodd hanesion o senedd-dai yn haws, mae pob rheswm i ddisgwyl llywodraethu gwell.

Os ewch i’r Senedd, cyn gallu mynd i mewn, bydd angen i chi fynd trwy sganwyr tebyg i’r rheiny y cewch mewn maes awyr. Ond cyn cyrraedd hwn, mae’n bosib mynd reit at waliau’r Senedd ac edrych trwy’r waliau gwydr. Mae hyn yn creu teimlad o fynediad. Pob tro yr ydwyf wedi ceisio mynd i mewn, nid ydwyf wedi cael fy ngwrthod.

 

6. Cynrychiolaeth

Mae ynys bach Niue ger Seland Newydd yn ethol 20 o’r 1050 o bleidleiswyr. Yn India, bydd 802 o bobl yn cynrychioli 1.2 biliwn o bobl. Yn yr Eidal, sydd i bob rheswm heb ddemocratiaeth ar hyn o bryd (Gwlad Belg hefyd – oes lywodraeth eto?), mae un person yn cynrychioli 60,000 o bobl. Yn ôl y gwyddorydd gwleidyddiaeth Matthew Shugart, dylai un person gynrychioli rif sy’n drydydd isradd o boblogaeth y wladwriaeth. Yn y pen draw safon, ac nid nifer, sy’n bwysig.

Petai rhif Shugart yn cael ei ddefnyddio gyda phoblogaeth Cymru o 3,064,000, bydd un gwleidydd yn cynrychioli tua 145 o bobl. Golyga hyn y bydd 21,131 o wleidyddion yn y Senedd! Ar hyn o bryd, mae pob aelod cynulliad yn cynrychioli 51,067 o bobl. Petai’r nifer o wleidyddion yn cynyddu i 80, bydd y rhif yn gostwng i 38,300 – sydd dipyn yn is na’r 41,047 sydd yn yr Alban ar hyn o bryd. Cynrychiolaeth sy’n well na 128,000 y pen yn yr Almaen, a 92,000 yn y DU.

 

7. Cyflogau

Defnyddia Monocle enghraifft o’r helynt treuliau yn y DU yn 2009, bod angen talu’n deg. Yn ôl y cylchgrawn, mae cyflog o £65,738 y flwyddyn yn gymharol isel, a dylid talu am safon y person y dymunech ei gael.

Cyflog aelod cynulliad (AC nid aelod seneddol) yw £54,390 gyda’r bwriad o’i godi i £64,000 erbyn 2016. Cofiwch fod cyfraniadau pensiwn a threuliau ddim yn rhan o hyn. Dwi o blaid talu cyflog cyfforddus, gan fod gwleidyddiaeth yn ffordd o fyw yn hytrach na swydd 9 – 5. Petai’r cyflogau yn cynyddu, buaswn yn disgwyl cosbau mwy llym yn erbyn camddefnyddio’r system treuliau.

 

8. Ffurfioldebau

Ddechrau 2012, atgyfododd Siaradwr Tŷ’r Cynrychiolwyr yn Awstralia rai traddodiadau, gan gynnwys gwisgo mantell a thei bô. Dywedodd cyd-weithiwr ei fod am barchu’r sefydliad, ond mewn peryg o edrych fel clown. Mae llywodraethu gwlad yn beth pwysig, a dylid parchu rhai traddodiadau i bwysleisio hynny. Dylai traddodiadau esblygu’n naturiol, ac nid cael eu copïo o ddiwylliannau eraill.

Yn y dyddiau diweddar, agorwyd sesiwn senedd San Steffan. Fel rhan o draddodiad, mae’r Siaradwr yn cael ei lusgo i’w safle. Nid yw’r Senedd yn ddigon hen i fod wedi datblygu traddodiadau, ond eto mae hynny’n beth da mewn ffordd. Mae’r llechen yn lân, gyda rhyddid i greu rhywbeth Cymreig yn naturiol. Wedi dweud hynny, dwi’m yn disgwyl llawer o wreiddioldeb. Bydd unrhyw beth newydd yn gopi o rywbeth sydd yn Llundain eisoes.

 

9. Technoleg

Gall gwleidyddwyr bleidleisio’n electronig ac o bell, ond dylid rhwystro’r math hwn o dechnoleg. Er y dylai teledu a radio ddarlledu’r hyn sy’n digwydd, dylai fod yn bosib o hyd i weld safiad y gwleidydd o fewn pleidlais, neu a yw fo neu hi hyd yn oed yn bresennol!

Er ddim yr un peth mae app bellach ar gael. Dim ond gwybodaeth sylfaenol am Lywodraeth Cymru sydd i’w gael, ond bosib dylid ychwanegu patrymau pleidleisio, neu gofrestr presenoldeb. Yn Nhŷ’r Cyffredin, mae gwefan TheyWorkForYou wedi cyflawni arolygaeth dda o fusnes y senedd, ond nid ddylai disgwyl i wefan gwirfoddol wneud hyn. O ganlyniad, dyma’r gorau sydd gennym – TheyWorkForYou Wales.

Er ddim yn ateb beth a awgrymodd Monocle (bosib gan na feddyliasant nhw am y peth), ond yr oedd gan Gymru Y Cofnod. Hwn oedd Hansard cyfatebol i Gymru, sef cofnodion y Siambr yn y Gymraeg a’r Saesneg. Bellach, mae’r cofnodion dim ond ar gael yn y Saesneg, gyda’r Gymraeg dim ond yn ymddangos petai rhywun yn dewis siarad y Gymraeg yn y Siambr. Gan nad yw’r Senedd am gynrychioli pobl Cymru’n gywir, mae’n gwneud testun y blogiad hwn braidd yn ddibwynt.

 

10. Rebeliaid

Mae llond llaw o rebeliaid yn ddefnyddiol mewn unrhyw senedd-dŷ, gan eu bod yn herio’r gweddill. Ond ni ddylai fod gormod ohonynt. Rhestrwyd wyth math o rebel y dylid ei chael, fel cyn-filwr a rhywun gyda thymer.

Pan fo Carwyn Jones yn gallu annerch y siambr drwy bwyso ar ei ddarllenfwrdd, mae pethau i’w weld yn reit gysglyd. Cymaint mae Andrew R.T. Davies yn gwylltio, neu Mohammad Ashgar yn newid plaid, does dim llawer o gynnwrf yma. Er cymaint yr hoffem ei weld yn Senedd, dyma’r Cynulliad.

Canmlwyddiant Capel y Groes, Pen-y-cae

IMG_7423

Ryw peder mlynedd yn ôl addewais, fel rhan o ddiwrnod Pethau Bychain, i ddigido fy hen-daid yn adrodd hanes ei gapel lleol oddi ar tâp rîl-i-rîl. Gyda chymorth mawr a hael Dan Griffiths o Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru, yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth, llwyddais.

Hyd yn oed os nad yw’r pwnc yn eich diddori, i mi daw’r cynnwrf o adfer a digido hen dâp sydd wedi bod mewn cwpwrdd, a rhoi bywyd newydd. Dyma fy hen daid, felly ni chwrddais â fo.

Rhaid i mi nodi nad oeddwn yn siwr beth i’w ddisgwyl. Soniodd fy nhad bod recordiad, ble yn fyr rybudd fe ysgogwyd William Henry Jones i recordio’i hun yn adrodd hanes canmlwyddiant ei gapel yn lolfa’i dŷ. Yn ôl sôn y pethau pwysig yn ei fywyd oedd gwylio tîm pêl-droed Wrecsam bob wythnos, bywyd y capel a threfnu eisteddfodau yn gysylltiedig â’r capel. Ei swydd oedd Prif Weinyddwr Meddygol yr Amwythig. Yr oedd yn aml yn cystadlu yn yr eisteddfodau (yr oedd un ar Ionawr 1af pob blwyddyn) yn ogystal a’u trefnu a chasglu pres. Mae’n debyg bod y ysgrif hwn yn ddarn gystadleuol.

Wedi dipyn o oedi dyma hi’r recordiad o 10 Mehefin 1963. Unwaith eto rhaid pwysleisio na buasai hyn yn bosib oni bai am gymorth Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru, a Dan Griffiths.

Felly dyma’r recordiad ar SoundCloud, a PDF a ysgrifennodd a sy’n cael ei adrodd.

William Henry Jones yn adrodd ei hanes ar Ganmlwyddiant Capel y Groes, Pen-y-cae, Rhos Wrecsam.

Wisgi Dylan Thomas

Gan ofni neidio ar bandwagon dathlun canmlwyddiant ers genedigaeth Dylan Thomas, oeddwn i’n meddwl bod hi’n reit cwl gweld bod Distyllfa Penderyn wedi creu wisgi newydd i ddathlu.

Tydw i ddim yn yfwr wisgi, ond mae’n frag sengl yn ôl gwefan Penderyn. Y peth sy’n f’atynu yw dyluniad y bocs a’r botel. Sylweddolais arno ar silff top tafarn lleol.

penderyn-dylan_thomas-wisgi

O.N. A yw Dylan Thomas wir yn haeddu’r fath sylw? Gallaf feddwl am eraill cystall os nad gwell.

Jamie Jones

995647_10152741257918764_5431830652697048702_n

Yn ddiweddar mae Jamie Jones, a fagwyd yng Nghaernarfon, wedi bod yn cynnal noson Paradise yng nghlwb nos DC-10 yn Ibiza ar ddydd Iau. (Mae’n droellwr sy’n ymweld â digon o lefydd eraill hefyd.) Rhywsut mae wedi mynd ati i fod yn un o arweinydd genre deep house a blasau eraill, gyda cherddoriaeth â bas trwm, ac eraill mwy ysgafn sy’n cydfynd â machlud haul.

Paradise

Llun o tu mewn i DC-10

Pam sôn amdano? Yn fy marn i, mae’n dipyn o arloeswr, ond eto yn unigolyn sydd wedi dianc rhag sylw cyfryngau Cymru. Bosib gan nad yw’n rhan o’r brif ffrwd? Nid yw ei fath o gerddoriaeth yn debyg o gael ei chwarae ar Radio Wales na Radio Cymru, a buaswn ddim yn disgwyl ei weld yn 20-i-un Golwg chwaith.

Ond a yw’n ‘Gymro’ arall sydd wedi ffoi o Gymru ar y cyfle cyntaf? Mewn cyfweliad gyda Hunger TV, mae’n nodi nad oedd y sîn cerddorol lleol yng Nghaernarfon yn apelio ato gan fod ei gyfoedion yn gwrando ar Oasis a bandiau Cymraeg eu hiaith. Gan ei fod yn crybwyll y ffaith bod bandiau iaith Cymraeg ddim at ei ddant, cymaint ag yr oedd Oasis, mae rywsut yn beth pwysig. Mae’n awgrymu ei fod yn perthyn i Gymru, ond nid y Gymru prif-ffrwd. Oherwydd hynny, mae’n bwysig i ni feddiannu’r arloeswyr hyn a’u dathlu fel un ohonom ni.

Cynhadledd Ryngwladol y Coleg Cymraeg 2014

Heddiw (3ydd Gorffennaf), yr ydwyf yn cyflwyno poster sy’n grynodeb (cryno iawn!) ar waith fy noethuriaeth. Yr ydwyf wedi bod wrthi’n ymchwilio celloedd heulol organig (paneli solar plastig), ac edrych ar sut maent yn torri a’r hyn i’w hytyried i’w gwella. Byddaf yn cyflwyno poster ar y gwaith yng Nghanolfan y Mileniwm ym Mae Caerdydd, rhwng 13:00 a 14:00 ar Lanfa Lefel 2, er yr ydych yn rhydd i’w weld unrhyw amser rhwng 09:30 a 16:00.

poster cynhadledd ryngwladol ccc 2014

Nid ydwyf wedi gwneud llawer gyda’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, yn rannol gan nad ydwyf yn cael fy nghyllido ganddynt, ond yn bennaf oherwydd fy niffyg i sylweddoli ar y cyfle.

Gallwch unai ddod i’m gweld, edrych ar y llun, neu lawrlwytho’r PDF.

Towns in Britain, Jones the Planner

38_book_cover_FINAL5_web

Un blog dwi wedi bod yn ei ddilyn ers amser yw un Jones the Planner, ble mae Adrian Jones sy’n gynllunydd trefol, a Chris Matthews sy’n hanesydd a dyluniwr graffeg, yn trafod y da a’r drwg o drefnu a datblygiad trefi dros Ewrop – Lloegr yn bennaf, ond maent wedi trin Abertawe, Caerdydd a Chasnewydd. (Magwyd un o’r awduron yng Nghaerdydd.)

Mae’r blog yn apelio’n fawr ataf gan fy mod yn hoff o grwydro a syllu ar bensaernïaeth, ystyried sut y datblygodd cymunedau, a cheisio edrych am batrymau. Yn ôl eu hastudiaeth o Gaerdydd, mae’r beirniadaeth yn amlwg – bod creu boulevard Rhodfa Lloyd George i geisio cysylltu’r Bae â’r canol wedi methu, a dylai ail-ddatblygiad y Bae wedi cychwyn gydag adeiladau Sgwâr Mount Stuart. Ar y llaw arall, mae’n nodi bod ail-ddatblygiad dociau Abertawe wedi bod yn fwy o lwyddiant na un Caerdydd, wrth geisio greu ryw gydlyniad gyda gweddill y ddinas.

Gallwch ddarllen eu hastudiaethau diddorol a chwaethus ar eu gwefan, ond dwi’n awgrymu i chi brynnu’r llyfr sydd wedi ei brisio ddigon rhesymol.

Treftadaeth Diwylliannol Digidol

blog1

Ers sawl blwyddyn, mae Google wedi bod wrthi’n digido ac archifio cynnwys llyfrgelloedd ac orielau’r byd. Mae’n bosib iawn eich bod wedi canfod ryw ragolwg o lyfr ar Google Books, neu o leiaf tystiolaeth o fodolaeth cyhoeddiad.

Gyda pharhâd gwaith Google, daeth i’m sylw bod ganddynt wefan newydd Cultural Institute, sydd wedi crynhoi rhai o’r gwaith a ddigidwyd i mewn i gasgliadau gyda sylwebaeth. Y casgliad cyntaf i mi ei weld oedd Ffatri Arian J.W. Evans sydd wedi ei gyflwyno gan Treftadaeth Lloegr / English Heritage. Hoffwn hefyd tynnu eich sylw at wefan Tumblr English Heritage, sydd yn gwenud defnydd priodol o’r gwasanaeth yn fy marn i.

Wrth gwrs, gan fod hi’n 6ed o Fehefin mae’n briodol i mi roi dolen i gasgiad Cultural Heritage D-Day.

Mae’n bryd i sefydliadau Cymru rannu’r un llwyfan digidol, fel bod eraill yn gweld ein treftadaeth ochr yn ochr â llyfrgelloedd eraill y byd. Cofiwch fod clod mawr i Llyfrgell Genedlaethol Cymru am yr hyn maent wedi ei wneud eisoes gyda Cylchgronau Cymru.

Treiddiad y Gymraeg ym myd addysg

Gellir dadlau y cychwynodd addysg Gymraeg fodern gyda chyhoeddiad Y Gymraeg mewn Addysg a Bywyd yn 1927, gan ‘Y Weinyddiaeth Addysg’. Nid oes copi rhydd arlein i’w ganfod, ond mae cofnod ar Google Books. Llwyddais i ffeindio ailgyhoeddiad o 1953  yn llyfrgell Safle Normal Prifysgol Bangor, gyda’r map hwn o’r nifer o blant sy’n derbyn addysg Gymraeg yn yr ysgol gynradd.

Dosraniad plant yn derbyn addysg Gymraeg

Dosraniad plant yn derbyn addysg Gymraeg. (Gwreiddiol: 11.5MB)

Mae’r map yn dangos be y byddwn wedi ei ddisgwyl bryd hynny. Addysg Gymraeg mewn ysgolion, yn yr ardaloedd hynny sydd â chanran uchel o siaradwyr Cymraeg. Nid oedd gwybodaeth ar gael am ysgolion uwchradd na phrifysgolion, ond buaswn wedi disgwyl gweld dim patrwm tebyg i addysg gynradd.

Yn amlwg mae addysg uwchradd Cymraeg i’w gael yn y rhanfwyaf o Gymru heddiw, ac yn fwy fwy ym mhrifysgolion Cymru gyda sefydlu’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Y patrwm yw twf mewn ‘addysg’, fel sydd wedi ei nodi yn y teitl. Ers y 1950au hyd heddiw, mae addysgu wedi bod yn cynyddu o oedran babanod, hyd gynradd, hyd uwchradd, a rŵan mewn prifysgolion. Y weithred ffurfiol o drosglwyddo gwybodaeth, gwaith sydd wedi ei wneud eisoes, at eraill, sydd wedi cynyddu o ran darpariaeth yn y Gymraeg,.

Y cam nesaf yw cynyddu defnydd o’r Gymraeg ym meysydd ymchwil. Mae hyn yn amlwg wedi bod yn digwydd eisoes mewn pynciau fel y Gymraeg a hanes, ond beth am beirianneg neu gwleidyddiaeth? Y broblem gyda defnyddio rhywbeth fel y nifer o ddoethuriaethau fel ffon fesur, yw bod ymchwil yn cael ei gynnal mewn maes arbenigol cul. I allu derbyn doethuriaeth, rhaid i’r ymgeisydd allu ffeinio unigolion arbenigol eraill i farcio’r gwaith. Cyfrwng Saesneg bydd hyn mwy na thebyg. Caiff doethuriaeth ei ennill ar sail y copi sy’n cael ei farcio, nid ar y gwaith na sut y’i cynhaliwyd.

Mewn gweldydd sydd â ieithoedd cadarn fel yr Almaen, gellir canfod yn aml tudalen agoriadol sydd â ‘Zusammenfassung’ ar y top. Yr arfer yw cyflwyno doethuriaeth Saesneg gyda chrynodebau neu ‘abstract’ yn yr Almaeneg yn gyntaf, a’r Saesneg yn ail. Mae hyn yn sicrhau bod rhan o waith arbennigol, er yn bitw, yn cael ei gyflwyno mewn cyd-destun Almaeneg. Yn ogystal a hyn, mae rhai prifysgolion, fel Prifysgol Melbourne yn Awstralia, yn nodi os yw doethuraeth am gael ei gyflwyno mewn iaith arall, rhaid cynnwys copi ryw 5,000 i 10,000 air sy’n crynhoi gwaith 80,000 o eiriau, yn y Saesneg.

Petai camau fel hyn yn cael ei gymryd yng Ngymru, nid yn unig y byddem yn ychwanegu at gorpws gyda geiriau arbenigol naturiol Gymraeg, ond gallem addysgu pobl gyda’r union wybodaeth a ddysgwyd yma yng Nghymru.

Dysgu ac addysgu, yng Nghymru.

Celfyddyd-X

veldboeket_low

Mewn ysbyty y byddwch yn disgwyl ffeindio pleydrau-x; eraill yn ei ddefnyddio ym meysydd peirianneg, cemeg a ffiseg. Bydd Arie van ‘t Riet yn ei ddefnyddio i wneud celf. Mae’n ffisegydd radiolegol o’r Iseldiroedd sy’n cymryd lluniau pelyd-x o blanhigion ac anifeiliaid ac yn eu lliwio. Gallwch weld mwy o’i waith ar ei wefan, gan gynnwyd fideo TED.