newydd sbon » Technoleg

Asiantaeth Gofod Cymru

Huw — Wed, 22 Sep 2010 21:28:10 +0000

Eleni, Mawrth 23 lansiwyd UK Space Agency i ailosod Canolfan Gofod Cenedlaethol Prydain. Bosib eich bod yn ceisio cofio pryd oedd y tro olaf i chi weld roced yn cael ei yrru o’r DU i’r gofod? Fel rheol bydd gwyddonwyr seryddol y DU yn adeiladu neu gyfrannu at loerennau sydd yn mynd tu fewn i’r rocedi. Chwaraeodd Prifysgol Caerdydd rhan allweddol yn adeiladu lloeren Herschel, sef y telesgop gofodol mwyaf hyd heddiw. Wedi dweud hyn, llawer o ddim mae’r asiantaeth yn ei wneud – ewch chi ddim yn bell ym myd gwyddoniaeth gyda £60 miliwn.

I’r rhai sydd â diddordeb yr oedd y rhan fwyaf o’r trafod ynghylch yr asiantaeth newydd, yn ymwneud â’r logo. Sylw nifer oedd ei fod yn edrych fel logo Dad’s Army, a hyn yng nghyd-destun toriadau enfawr i gyllid ymchwil gwyddoniaeth y wlad; cyllid sy’n creu cymaint o fanteision a chyfoeth mwy yn y pendraw. Felly does neb yn disgwyl llawer gan yr asiantaeth. Gallwch weld y logo chwerthinllyd isod:

Wrth gwrs, peidiwch â disgwyl gair o Gymraeg yn agos at logo Prydeinig, Tydi o ddim yn ddigon cryno na thaclus…

Gan nodi ynghynt fydd yr asiantaeth Brydeinig yn gwneud fawr o ddim a heb gyllid i fod yn prynu rocedi ac offer drud arall, pam na all asiantaeth gofod i Gymru gael ei sefydlu? Byse fo’n syniad digon cŵl – corff breuddwydiol â gwreiddiau mewn ffuglen wyddonol o’r diwrnod pan fyddwn yn gwibdeithio o un seren i’r llall. Byswn i wedi dychmygu logo o ddraig yn pwyntio am ei fyny, a’i thafod yn creu ryw do, yn debyg i’r logo uchod. Os gall rhywun creu logo digon taclus, mi drïai mynd ati a chael sticeri wedi eu gwneud. Yn wahanol i’r logo uchod, bydd gair o Gymraeg yn agos at y logo hon.

Gwe-ymlusgwr i’r Gymraeg

Huw — Fri, 03 Sep 2010 23:51:14 +0000

Gwe-ymlusgwr yw beth mae peiriant chwilio yn ei ddefnyddio i ganfod gwefannau a’u rhestru. Pan fyddwch yn chwilio’r we gan ddefnyddio Google, Bing, Yahoo neu unrhyw wasanaeth arall, yr ydych yn chwilio cronfa-ddata’r gwefan. Nid yw Google na neb arall yn chwilio holl gynnwys y we mewn chwinciad, gan fod hi’n amhosib, a chynnwys yn gyson cael ei greu, diweddaru neu ddiflannu.

Excite: gwe-ymlusgwr o’r gorffennol.

Dyma yw natur y rhyngrwyd. I’r mwyafrif o bobl, mae’r rhyngrwyd a’r we’r un beth. Yn syml, y rhyngrwyd yw’r isadeiledd a’r we yw un gwasanaeth o nifer sydd yn ei defnyddio. Yr un fath â ffyrdd a phontydd yw’r isadeiledd, a bws rhif 12 yw’r gwasanaeth sy’n cyfateb â’r we. Gall gwasanaethau eraill redeg fel ceir, cerddwyr a beicwyr sy’n gyffelyb ag ebost, FTP a P2P. Caiff y rhyngrwyd ei greu pan fo cyfrifiadur yn cysylltu â nifer eraill o gyfrifiaduron. Rhywbeth a ddaw i fodolaeth oherwydd y lluosog mwy neu lai. Ni all y rhyngrwyd cael ei ddileu neu newid fel mae’r cyfryngau yn ei ohebu pan fo cynnwys anwaraidd yn ymddangos; y dewis yw cymryd rhan neu beidio.

Pan fo cynnwys Cymraeg yn dod yn rhan o’r we ac o reidrwydd y rhyngrwyd sut ydym ni’n ei ganfod? Gallwn ddibynnu ar y BBC i ddefnyddio teledi, radio a’r wasg i’n hysbysebu am eu gwefannau, neu ffrind i ddweud wrthym am wefan fel Facebook. Fel yng nghymdeithas y cigfyd, mae ‘cylchoedd’ o bobl yn bodoli ar y we hefyd, wedi eu grwpio yn ôl diddordeb, iaith, neu eu cylch o’r cigfyd. Ond sut i ddod â’r cylchoedd yma ynghyd, a gallu chwilio’r wybodaeth gyhoeddus wedi ei drefnu yn ôl iaith yn gyntaf, ac yn ail yn ôl diddordeb?

Meddyliais am sut i greu gwe-ymlusgwr i gasglu gwybodaeth am fodolaeth gwefannau Cymraeg. Ar hyn o bryd mae Google yn ceisio casglu gwybodaeth am leoliad pob gwefan sydd bron iawn ar gael. I.e. cofnodi’r lleoliad ble mae cyfrifiadur wedi dod yn rhan o’r rhyngrwyd – hwn yw’r hyper-ddolen.

Y ffordd mae’r gwe-ymlusgwr yn gweithio yw cychwyn gydag un gwefan, ei gyrchu ac os yw’n canfod hyper-ddolenni eraill ar y gwefan, mae’n mynd ati i gyrchu nhw wedyn. Felly os mae gwefan Cymraeg gyda dolenni i wefannau Cymraeg eraill, bydd y gwe-ymlusgwr yn cofnodi’r rhain hefyd. Y broblem yw bod y gwefannau eraill yma’n debygol o gynnwys dolenni yn ôl at y gwefan gwreiddiol gan roi cylch caeëdig. Dyma un cylch, ond nid yw’n cysylltu â’r cylchoedd eraill.

Dull arall o gofnodi lleoliad gwefannau Cymraeg yw i’r gwe-ymlusgwr edrych am rywbeth penodol. Gyda llawer o waith gall raglen cael ei greu i geisio darllen ac adnabod testun fel Cymraeg, ond nid yw Google wedi llwyddo i wneud hyn eto gyda’u holl adnoddau. Dull haws yw defnyddio tagiau i ddynodi os yw gwefan cyfan neu ran ohoni’n cynnwys testun Cymraeg. Yn ôl canllawiau W3C, sef y corff sy’n arolygu’r cod sy’n rheoli ymddangosiad y we, i ddynodi iaith tudalen gwe gyfan dyma sydd ei angen:

lang=”cy”>

neu

lang=”cy” xml:lang=”cy”>

Mae un tag i iaith HTML a’r llall i XHTML. I’r mwyafrif o wefannau HTML yw’r cod. Ond sut i’w hadnabod? Wel mae’n ddigon hawdd gwneud yn ôl ymddangosiad. Edrychwch ar yr uchod ac ychwanegwch lang=”cy”. Trwy wneud hyn mae’n diffinio’r tudalen gwe gydag iaith ‘Cymraeg’. Gwefan sy’n ymhelaethu mwy am y tagiau yw Computing with Accents, Symbols & Foreign Scripts.

Os yw gwefan heb iaith gyson, mae canllawiau W3C yn nodi sut i ddethol pa destun sy’n perthyn i ba iaith. Tag sy’n cael ei ddefnyddio’n aml i ddynodi cychwyn paragraff yw

, o amgylch y testun. Canllawiau W3C yw:

lang=”cy”>

Sydd yn labelu unrhyw iaith o fewn y tagiau fel Cymraeg. Gall ieithoedd y paragraffau amrywio nifer o ieithoedd ar yr un tudalen. Prif fantais hyn yw galluogi porwyr gwe i’r rhai sydd â diffyg golwg gael meddalwedd sy’n darllen y testun. Yn dibynnu ar yr iaith, mae’r porwr yn darllen yr iaith yn wahanol. O safbwynt gwe-ymlusgwr, mae’r tag yn cyhoeddi fod testun Cymraeg yn bresennol a dylai ei leoliad gael ei gofnodi!

Ar wahân i greu meddalwedd gwe-ymlusgo fy hun, mae pecynnau cod agored eisoes ar gael. Dau benodol dwi wedi bod yn chware efo yw ASPseek a Grub. Mae’r statws cod agored yn rhoi cyfle i olygu’r pecynnau i ddim ond chwilio am dagiau lang=”cy”, a’u cofnodi mewn un lle canolog. Os ydwyf yn llwyddo gall fod yn ddefnyddiol iawn, ond mae angen cydweithrediad gan eraill. Boed gwe-ymlusgwyr yn benodol i’r Gymraeg yn bodoli neu beidio mae dal yn syniad da cychwyn defnyddio lang=”cy” petai rywun fel Google yn dewis gwneud yn y dyfodol.

Contour USB, Bayer

Huw — Wed, 12 May 2010 12:17:35 +0000

I’r 2.5 miliwn o bobl yn y DU sy’n dioddef o glefyd siwgr, gall bywyd fod yn anodd pan fo angen rheolaeth lem dros ymborth, ymarfer corff a chymryd ffisig. Clefyd siwgr yw anallu’r corff i reoli lefelau siwgr y gwaed. Gall diffyg siwgr gwaed arwain at syrthni, anymwybodaeth a hyd yn oed marwolaeth, tra bydd gormod o siwgr gwaed arwain at ddifrod i organau.

Y dull hawsaf i nifer o bobol y DU ar wahân i reoli ymborth yn llym, yw mesur lefelau siwgr gyda diferyn o waed. Ers tipyn mae teclynnau ar gael i fesur y lefelau a hyn yn unig. Dyfais newydd yw’r Contour USB gan Bayer. Datblygiad yw hwn o’r hyn sydd ar gael yn barod sydd yn cynnig cymaint mwy o reolaeth ynghyd a meddalwedd cyfrifiadur. Yr ychwanegiad pwysig gyda’r Contour yw’r gallu i gadw dyddiadur a chofnodi eich arferion o ddydd i ddydd, gyda diferyn bach o waed.

Gadawa hyn i bobl weld sut mae rhai bwydydd yn effeithio ar eu lefelau siwgr yn wahanol i eraill, a’u cynorthwyo i ddewis pa fwydydd sydd orau am eu gweithgarwch. Gellir fyny-lwytho’r wybodaeth i gyd a chadw dyddiadur cyflawn o’ch ymarferion.

Mewn cyd-destun Cymraeg does dim i’w weld yn rhwystro’r ddyfais yma rhag cael y rhyngwyneb yn yr iaith. Mae i’w weld ar gael mewn sawl iaith wahanol yn barod, sy’n rhoi cyfle i’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol mynnu’r Gymraeg os ydynt am ddod i gytundeb a’u prynu.

Duemilanove a BakerTweet

Huw — Tue, 27 Apr 2010 21:58:16 +0000

Microreolwr yw’r Duemilanove (dwy-fil-a-naw mewn Eidaleg), un o nifer gwahanol gan Arduino. Mae cof i ddal cod yn bresenol gyda 14 porth mewnbwn/allbwn digidol ac analog, a phyrth trydan a USB. Gallwch ychwanegu modiwlau i ymhelaethu gallu’r microreolwr fel technoleg Bluetooth neu unrhyw gydran electronic arall. Daw grym Duemilanove gan feddalwedd Arduino sydd yn god-agored a wedi ei seilio ar yr iaith rhaglennu Processing. Gall unrhyw god gael ei newid gyda chysylltiad USB i gyfrifiadur yn rhedeg meddalwedd Arduino.

Daethais o hyd i Duemilanove wrth weld poster yn adran Cyfrifiadureg, Prifysgol Bangor. Fel rhan o brosiect gradd yr oedd y myfyriwr Jack Warder wedi datblygu system ble’r oedd hi’n bosib creu patrymau gweledol sy’n ymateb i gerddoriaeth, a rheoli goeuadau yn ddi-wifr gydag iPhone neu iPod. Yr oedd microfwrdd Duemoilanove gydag ategyn wedi ei gysylltu a phrotocol DMX, dull poblogaidd o reoli goleuadau llwyfan neu theatr, ac yn gallu derbyn gwybodaeth yn ddi-wifr. Cafodd meddalwedd TouchOSC ei osod ar iPhone/iPod Touch, sy’n eich galluogi i yrru a derbyn gwybodaeth yn ddi-wifr gyda nifer o lusgwyr a botymau. I greu’r delweddau sy’n ymateb i gerddoriaeth, defnyddiwyd Processing. Isod mae llun (gwael) o’r poster oddi ar fy ffôn symudol.

Daw un defnydd diddorol o Duemilanove gan gwmni Poke, sydd wedi clymu’r microreolwr â Thwitter trwy rhyngwyneb taclus a syml. Mewn bocs gwyn mae’r microreolwr gyda modiwl ether-rwyd, sgrîn matrics-dot, rhan o hen orsaf di-wifr Linksys, erial, swtis troellog a chyflenwad trydan. Mae’r modiwl ether-rwyd yn galluogi’r Duemilanove i gysylltu â rhwydwaith; yn yr achos yma, mae’r modiwl yma’n cysylltu â hen orsaf di-wifr.

Yn syml mae rhyngwyneb gwe, sydd angen i chi mewngofnodi, yn eich galluogi rhestru dewisiadau gydag enw a disgrifiad, sydd wedyn yn gallu cael ei drosglwyddo i’r bocs gwyn. Gellir symud rhwng y dewisiadau gyda’r swits troellog sydd yn dangos yr enw ar y sgrin matrics-dot. Pan wnewch wasgu’r botwm, gwneith yrru’r disgrifiad a mewnbynwyd trwy’r rhyngwyneb gwe i gyfrif Twitter.

Gosodiad Poke oedd bocs ar gyfer y popydd Albion’s Oven, sydd cyferbyn i’w swyddfa, ble’r oedd modd hysbysu cwsmeriaid trwy Twitter fod bara neu gwcīau newydd ddod o’u popty. Os na torthau (pam ddim tyrth?) brown sydd yn ffres o’r popty, troi’r swits nes fod Wholemeal Bread ar y sgrîn, wedyn gwasgu’r botwm. Ar Twitter fydd hwn yn ymddangos:

Crackly shells disguise a soft centre of gorgeous cloudy dough. Temptingly toasty fresh Wholemeal Tin Loaf.

Ffrwd Twitter Albion’s Oven. Mi wneith y fideo ma fy nghynorthwyo gyda’r disgrifiad uchod:

Yr ydwyf ar hyn o bryd yn ceisio datblygu un neu ddau o syniadau sy’n defnyddio’r microreolwr Duemilanove. Gwnaf eu cofnodi pan fyddent yn barod.

Tag Microsoft

Huw — Mon, 19 Apr 2010 22:57:21 +0000

Yr yn hen ddyddiau yr oedd perchenog yn cofio prisiau unigol nwyddau ei siop. Yna daeth codau bariau – cyfres o linellau o drychion gwahanol a chyfres o rifau o’u tanodd. System llinol yw hwn sydd yn ymddwyn fel allwedd cronfa-data yn unig. Tag adnabod ydyw, gyda unrhyw wybodaeth fel pris neu dull o gadw golwg ar sdoc yn cael ei gadw ar gronfa-data canolog. Mae rhai wedi bod yn greadigol ac wedi creu dyluniadau gwahanol, ond sydd dal yn cynnwys cyfres o linellau un dimensiwn. Gallwch weld rhai o’r dyluniadau ar wefan Barcode Revolution.

Mathau o god bar sydd i’w weld yn amlach yw’r rhai dau-dimensiwn. Wrach eich bod wedi gweld rhai matrics eisoes ar label barsel neu ddilledyn. Mae dros ugain o’r math yma’n bodoli gan gwmnioedd gwahanol, ond yn wahanol i’r rhai un-dimensiwn nid oes cronfa-data canolog. Cedwir gwybodaeth yn y tag ei hun, ac nid mewn cronfa-data sydd yn gwneud hi’n fwy defnyddiol a symudol. Cai’r tag ei ddarllen gyda chyfrifiadur/ffôn symudol gan ddefnyddio darllenydd laser neu gamera. Gallwch gael mwy o wybodaeth o wefan BarCode 1.

Pan fo cyfrifiaduron yn cael eu defnyddio nid yw Microsoft ymhell. Un o’i ddyfeisiadau yw datblygiad tag dau-dimensiwn newydd, o’r math High Capacity Color Barcode (HCCB) (Codfar Lliw Cynhwysedd Uchel?) Microsoft Tag. Tag dau-dimensiwn sy’n gyfuniad o dechnolegau blaenorol y mathau un a dau-dimensiwn, ond tipyn mwy lliwgar a gyda’r gallu i’w gynnwys fel rhan o ddelwedd.

Yn debyg i’r math un-dimensiwn mae’n rhannol dibynnu ar gronfa-data canolog gan Microsoft (problem! – syniad system DNSaidd yn well bosib?), ond hefyd yn cynnwys gwybodaeth, er enghraifft dolen at wefan neu destun byr. I ddarllen y tag mae’n defnyddio technoleg mae nifer yn ei ddefnyddio’n barod sef camera ar ffôn symudol, mewn cyd-weithrediad â rhaglen sydd ar gael i’w lawrlwytho am ddim. Y bwriad yw gosod y tagiau yma ar boster neu gyhoeddiad, ble medrwch gadw dolen neu enw brand neu ddigwyddiad os ydych mewn brys.

Dyma fy nhag i ond dwi heb drafferthu gwneud dyluniad gwell ohono. Gallwch ei ddarllen?

BOINC

Huw — Sat, 06 Feb 2010 00:29:41 +0000

Safa’r llythrennau BOINC am Berkeley Open Infrastructure for Network Computing. Dull o gyfrifiaduro paralel ydyw sy’n addas ar gyfer datrys problemau enfawr. Mewn cyfrifiaduron gyda chaledwedd cyffredin bydd un casgliad o reolau yn cael eu rhedeg a’u gorffen cyn gall y set nesaf gychwyn. Mae hyn yn dderbyniol i’r rhan fwyaf ohonom sydd yn defnyddio ‘Office’ ac yn darllen ebost, ond i rai tasgau mae’n bell o fod yn addas.

I’r tasgau ble nad yw cyfrifiadur cyffredin yn ddigonol, mae uwch-gyfrifiaduron. Fel rheol bydd uwch-gyfrifiadur angen llawer o le (ystafell fawr neu adeilad cyfan), cyflenwad mawr o drydan a phobl gyda sgiliau cyfrifiaduro lefel academaidd. (Mae IBM yn rhagori yn y maes yma.) Y pethau sydd angen cymaint o bŵer cyfrifiaduro yw prosiectau gwyddonol. Prosiectau sy’n ceisio datrys penblethau mathemateg a gwyddorau bywyd, fel canfod rhifau cysefin enfawr neu wellhad i gancr. Caiff lawer o amser ei dreulio wrth redeg modelau sy’n ceisio rhoi atebion, felly mae system o redeg un set o brosesau cyn i’r nesaf gychwyn ddim digon da.

Nid yw mynediad at uwch-gyfrifiadur yn gyfleus nac yn rhad, felly mae moddion eraill ar gael. Un o rain yw’r dull o gyfrifiaduro paralel, ble caiff sawl proses ei redeg ar y cyd. Er bod uwch-gyfrifiaduron yn cyfrifiaduro’n baralel, mae oll yn digwydd ar un peiriant. Trwy ddefnyddio dull gwahanol, gall prosiect gwyddonol cael ei rannu’n sawl darn a’i ddosrannu ar hyd nifer o gyfrifiaduron. Nod BOINC yw rhoi porth i brosiectau gwyddonol defnyddio caledwedd eich cyfrifiadur tra eu bod yn segur. Gall eich cyfrifiadur fod yn rhedeg meddalwedd i ganfod gwendid yn y firws HIV, tra eich bod yn gwneud paned. Cwbl sydd angen ei wneud yw lawr lwytho BOINC ac ‘atodi at brosiect‘, ble byddwch yn derbyn ffeiliau i’w prosesu a fydd wedyn yn cael eu gyrru’n ôl. Bydd hyn oll yn digwydd yn awtomatig.

Rhowch dro arni!

Boxee

Huw — Thu, 04 Feb 2010 22:48:30 +0000

Wrth i’ch teledu a’r rhyngrwyd ddod yn fwy ynghlwm a’i gilydd, mae rhai wedi ceisio hwyluso’r berthynas. Dyma i chi meddalwedd o’r enw Boxee, sydd i’w arsefydlu ar gyfrifiadur sydd wedi ei gysylltu a’ch teledu. Pwrpas Boxee yw rhoi porth i chwarae fideoau, cerddoriaeth a dangos lluniau sydd wedi eu cadw ar ddisg caled eich cyfrifiadur neu oddi ar y rhyngrwyd. Bydd Boxee hefyd yn cofnodi eich defnydd o’r hyn yr ydych yn ei gyrchu a’i rannu – tebyg i sut mae last.fm yn gweithio. Felly, meddalwedd cyfryngol cymdeithasol!

Y bwriad yw rhedeg Boxee ar gyfrifiadur bach sydd wedi ei gysylltu â’ch teledu. Un o’r cyfrifiaduron addas cyntaf oedd yr Apple MacMini, ond gellir defnyddio unrhyw gyfrifiadur, er bydd y rhan fwyaf ohonynt braidd yn fawr i’w gosod yn dwt o dan deledu. Cyfrifiadur bach arall sydd ar gael yw’r Revo gan Acer sydd ar werth am gyn lleied â £150. Ond un cyfrifiadur bach sydd wedi ei greu yn benodol ar gyfer Boxee yw’r Boxee Box gan D-Link, sydd fel y Revo gyda chysylltiad HDMI ond bosib yn fwy ‘ffasiynol’ a hefyd yn cynnwys rheolfwrdd (remote control). Penderfynwch chi.

Gallwch weld o’r llun cyntaf fod y rhyngwyneb yn Saesneg i gyd. Gan fod Boxee wedi ei ddatblygu o’r meddalwedd cod agored XBMC, bosib bod modd lleoleiddio’r meddalwedd a’i gael yn y Gymraeg, ond does dim byd amlwg ynghylch sut i wneud hyn ar y ffora datblygu.