Dadansoddi damweiniau A55

Yn ddyddiol mae papur newydd Daily Post efo erthygl ynghylch y brif ffordd A55. Bydd unrhyw drafferth ar y ffordd yn gyfuniad o waith ffordd, pobl hurt, ac, yn fy marn i, gorddefnydd o’r ffordd (twristiaid a pherchnogion tai haf yn gwneud teithiau hir bob penwythnos). Digwyddiad sy’n siŵr o arafu llif y traffig yw damwain. Felly, gwnaethais gais rhyddid gwybodaeth trwy wefan WhatDoTheyKnow am y niferoedd o ddamweiniau a phryd y’i digwyddodd. Wedi tipyn o aros ces i’r data, ac yr wyf wedi mynd ati i ddadansoddi rhai o’r rhifau. Amrediad y data yw Ionawr 2005 hyd ddiwedd Rhagfyr 2015, ond mae Llywodraeth Cymru‘n dweud y byddent yn cyhoeddi data hyd at 2016 am Gymru gyfan (dwi’n meddwl), ymhen dipyn.

Fe wnes i’r dadansoddi gyda Python ar y cyfan, efo dipyn o arbrofi yn Excel a R.

Gydag unrhyw ddadansoddiad a delweddu, mae dau brif fwriad. Adrodd stori gan ddefnyddio delweddau fel cefnogaeth, neu ddefnyddio delweddau i geisio adnabod a darganfod patrymau. Gall un tardd o wybodaeth ddangos dipyn, ond trwy gyfuno nifer efo’i gilydd, fel tywydd a digwyddiadau bydol, mae darlun mwy cyflawn yn gallu cael ei roi. Am rŵan, dim ond un set data sydd yma.

 

A yw pethau’n gwaethygu?

Casglu’r nifer o ddamweiniau yn ôl diwrnod yr wythnos a blwyddyn, a’i roi mewn siartiau bar. Sul yw’r diwrnod mwyaf distaw, tra bod tueddiad i’r niferoedd o ddamweiniau leihau dros y blynyddoedd! Siart bar yw hwn, ond gan fod pob damwain yn ymddangos fel rhes, gall fod yn histogram yn ogystal.

 

Pryd i osgoi’r A55

Nifer o ddamweiniau yn ôl diwrnod yr wythnos ac amser y dydd. O leiaf rŵan mae’n bosib gweld yr amser orau i beidio teithio ar A55 – nos Wener yn un amlwg, ond hefyd rhwng 17:00 a 18:00 ar nos Lun. Yn wreiddiol, fe wnes i grynhoi’r niferoedd bob yn dair awr, ond trwy wneud hynny yr ydych yn colli’r manylion e.e. nos Lun.

 

Ble i osgoi’r A55

I geisio canfod y mannau mwyaf peryglus, fe wnes i ddefnyddio algorithm clystyru DBScan, sydd yn fath o ddeallusrwydd artiffisial – dysgu peiriant heb oruchwyliaeth (unsupervised machine learning). Algorithm clystyru poblogaidd yw K-means, ond oherwydd gwerthoedd hydred a lledred, mae K-means yn gallu gwyro data gofodol, felly mae DBScan yn fwy addas. I adeiladu’r clystyrau, mae dau amod. Y nifer o bwyntiau sydd ei hangen i glwstwr fodoli, a’r pellter rhwng pwyntiau er mwyn iddi fod yn rhan o’r clwstwr. Gyda thipyn o arbrofi, fe wnes i osod clwstwr gyda lleiafrif o 40 pwynt data, a bod pob pwynt o fewn milltir o’i gilydd. Gan ddefnyddio’r amodau hyn, fe ffurfiwyd pedwar clwstwr, sydd isod.

O weld y mapiau, cadarnhau eich disgwyliadau. O’r top chwith: Pont Britannia, ble mae dau lon yn mynd i un a chyfyngiadau cyflymder; twneli Conwy, ble mae cornel, angen arafu, a newid o olau dydd i dywyllwch; ger Pentre Helygain ble yn aml geir niwl, cyffyrdd bach, a phobl yn ceisio cyflymu ar ôl dringo allt; ger Ewlo a Bwcle ble mae cyfnewid rhwng ffyrdd A55 ac A494, newid lonydd, troad cul.

Gall llawer mwy o ddadansoddi gael ei wneud, fel cyfres amser, a chymharu dyddiau o’r flwyddyn – ffyrdd distewach ar ddiwrnod Nadoli – ond mae’n hyn yn ddigon am rwan.

 

Map rhyngweithiol

Petaech eisiau gweld yr holl ddata wedi ei roi ar fap, heb y dadansoddi clwstwr, cliciwch yma.

 

(Er gwybodaeth, mae clystyru gyda dysgu peiriant yn cael ei ddefnyddio am nifer o bethau; un ohonynt yn dwyll ariannol. Petai eich ymddygiad prynu, fel ble yr ydych yn siopa, neu faint yr ydych yn ei wario yn cael eu gosod fel pwyntiau, yna mae’n bosib eu clystyru i gyfleu ymddygiad ‘normal’. Os yw pwynt ddim yn rhan o’r clwstwr, gall fod yn bryniad na fuasech yn ei wneud fel arfer, neu wlad nad ydych yn ei ymweld fel arfer.)

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink. Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*